Irak Savaşı, ABD ve Ortadoğu

1998

• CLINTON'A MEKTUPAkşam, 26 Ocak 1998Rumsfeld, Wolfowitz, Perle ve Bolton'un da imzaladığı, Clinton'dan Saddam Hüseyin rejiminin askeri harekâtla devrilmesini isteyen 1998 tarihli mektubun Türkçe metni.

1999

• Paylaşıma karşı tedbirRadikal, 18 Kasım 1999Bill Clinton'ın Türkiye ziyareti vesilesiyle Kafkas enerjisi, Çin ve Balkanlar hesabında Amerika'nın Türkiye'den neden vazgeçemeyeceğini tartışıyor.

2000

• Tahran bizi nasıl bilir?Radikal, 8 Haziran 2000Cumhurbaşkanı Sezer'in İran'a gitmeme kararından yola çıkarak Şah döneminden Humeyni'ye Türkiye-İran ilişkilerini ve iki ülkenin gizli servis rekabetini anlatıyor.

2001

• Amerikan güvenlik sistemi neden çöktü?Milliyet, 13 Eylül 200111 Eylül saldırılarının ardından CIA, NSA ve FBI'ın yapısını anlatarak dünyanın en büyük istihbarat ağının saldırıyı neden önleyemediğini soruyor.
• Terör, terörist, iki yüzlülük ve çifte standartMilliyet, 19 Eylül 2001Bugün suçlanan Taliban ve Usame bin Ladin'in dün Amerika'dan destek gördüğünü, PKK konusunda Batı'nın çifte standardını örnekleriyle anlatıyor.
• Savaşa karşıyımMilliyet, 26 Eylül 200111 Eylül'ü kınayan Özkan, Afganistan'a açılacak savaşa karşı çıkıyor; faillerin BM eliyle bulunup uluslararası mahkemede yargılanmasını öneriyor.
• Terör ile yeni savaş mı?Milliyet, 27 Eylül 2001Teröre karşı ilan edilen savaşın Hazar petrolü ve Taliban'la bağlantısını, ardından İran ve Irak'ın hedef alınma ihtimalini petrol uzmanlarına dayanarak tartışıyor.
• Türkiye ile Amerika, Irak için karşı karşıyaMilliyet, 9 Ekim 2001Ankara'daki güvenlik zirvelerinde Amerika'nın Afganistan'dan sonra Irak'ı vurmak istediğini, hükümet ve Genelkurmay'ın buna karşı çıktığını aktarıyor.
• Türkiye ve yeni paylaşım masasıMilliyet, 10 Ekim 2001Afganistan savaşının Türkiye'nin savaşı olmadığını savunuyor; Körfez Savaşı'nı ve Özal'ın tutumunu hatırlatıp Kuzey Irak, Kerkük ve Musul hesabını soruyor.
• Türk askeri Afganistan'a gidemiyorMilliyet, 5 Aralık 2001Ankara'daki 28. Zırhlı Tugay'ın Afganistan'a gitmek için emir beklediğini, Kuzey İttifakı'nın ve Rusya'nın Türk askerine itiraz ettiğini yazıyor.

2002

• Ecevit'in Amerika gezisinde ne olacak?Milliyet, 11 Ocak 2002Ecevit'in Bush'la görüşmesinden ekonomik yardım beklenirken Amerikan kaynaklarının geziyi 11 Eylül sonrası tutum için bir teşekkür ziyareti saydığını aktarıyor.
• Amerika Irak harekatı için Kuveyt'e asker yığıyorMilliyet, 6 Şubat 2002Amerika'nın Kuveyt'teki asker yığınağını, IMF anlaşmasına Irak harekâtının da gerekçe olarak girmesini ve Ankara'nın Mart'ta beklediği talepleri anlatıyor.
• Amerikalıların verdiği borç mu, sadaka mı?Milliyet, 7 Mart 2002ABD Büyükelçisi Robert Pearson'ın IMF kredilerini Amerikan vergi mükelleflerine bağlayan sözlerine Ömer Seyfettin'in Diyet öyküsüyle karşılık veriyor.
• Amerikan politikaları ve Irak gerçeğiMilliyet, 21 Mart 2002ABD'nin Körfez Savaşı sonrası Irak ve İran'ı çifte kuşatma politikasını, uçuşa yasak bölgeleri ve 1998 Irak Kurtuluş Yasası'nı Cheney'nin Ankara gezisiyle birlikte ele alıyor.
• Afganistan’a askeri Meclis yollasınMilliyet, 26 Mart 2002Afganistan'daki ISAF komutanlığının Türkiye'ye devrini, milletvekili Mehmet Ali İrtemçelik'in kararın TBMM'ye götürülmesi önerisiyle tartışıyor.
• Ölen ölür de ya sağ kalanlar?Milliyet, 28 Mart 2002El Halil'de Binbaşı Cengiz Toytunç'un öldürülmesinden yola çıkarak Kore'den Somali'ye Türk askerinin yurtdışı görevlerini ve verilen kayıpları anlatıyor.
• İsrail savaşmıyor, terör üretiyorMilliyet, 1 Nisan 2002Ariel Şaron yönetimindeki İsrail'in Filistin'deki operasyonlarını terör olarak niteliyor; Hamas ve İslami Cihat'ın intihar saldırılarını da aynı ölçüyle kınıyor.
• Terörist devlet olmanın ağırlığıMilliyet, 2 Nisan 2002İsrail'in Filistin'deki uygulamalarını devlet terörü olarak tanımlıyor ve Bush yönetiminin İsrail'e ses çıkarmamasındaki çelişkiyi Irak hedefiyle birlikte sorguluyor.
• Barış insanların kalbindeMilliyet, 4 Nisan 2002Barak ile Arafat'ın Camp David'de onayladığı barış planından Şaron'un Arafat'ı kuşatmasına uzanan süreci İsrailli politikacı Yossi Beilin'in yazısıyla anlatıyor.
• Türkiye’den Afganistan’a İslam için savaşa nasıl gidilir?Milliyet, 21 Haziran 2002El Kaide destekli İmamlar Birliği'nin yöneticisi Fatih Sultan Çalış'ın ifadelerinden Türkiye'den Pakistan ve Afganistan kamplarına giden militanların yolunu aktarıyor.

2003

• Pandora'nın kutusu açılmasınAkşam, 4 Ocak 2003Başbakan Abdullah Gül, Ortadoğu barış turundan önce Özkan'ın sorularını yanıtlıyor; Irak'ı Pandora'nın kutusuna benzetip savaşın önlenebileceği umudunu anlatıyor.
• Kuzey Irak'ta İngiliz ve Fransız askeri olmasınAkşam, 9 Ocak 2003Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Irak savaşı senaryolarındaki şartlarını sıralıyor: Kerkük, Türkmenler, Kürt devleti ve İngiliz ile Fransız askerinin bölgeye girmemesi.
• Zor kararAkşam, 11 Ocak 2003Orgeneral Yaşar Büyükanıt'ın hükümete karar çağrısını, ABD'nin üsler ve kara birlikleri için istediği tam desteği ve Wolfowitz'in rahatsızlığını aktarıyor.
• Savaş kiminle ne için yapılacakAkşam, 15 Ocak 2003Amerika'nın Irak'a açacağı savaşın Türkiye'nin savaşı olmadığını, Irak'ın 11 Eylül'le bağlantısını gösteren tek bir belge bulunmadığını savunuyor.
• Amerikan istekleri ve Türkiye'nin durumuAkşam, 20 Ocak 2003ABD'nin 90 bin asker, üsler ve ekonomik yardım içeren isteklerini Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bunlara karşı koyduğu şartlarla madde madde karşılaştırıyor.
• Savaşın ardındaki entrikalar.- "Çiller'in sınır pazarlığı"Akşam, 3 Şubat 2003Entrikalar Savaşı dizisinden: Tansu Çiller'in 1995'te Bill Clinton'la görüşmesini ve Özkan'a göre Kuzey Irak için sınır değişikliği önerdiğini belgelerle anlatıyor.
• Savaşın ardındaki entrikalar.- "İşte, kitle imha silahı raporları"Akşam, 4 Şubat 2003Entrikalar Savaşı dizisinin bu bölümü, UNSCOM ve IAEA raporlarına göre Irak'ın imha edilen ve akıbeti bilinmeyen kitle imha silahlarını sıralıyor.
• Savaşın ardındaki entrikalar, – "Çekiç Güç Belası"Akşam, 8 Şubat 2003Çekiç Güç'ün görev süresinin uzatılması üzerine 1992'de Dışişleri yetkilileri ile ABD, İngiliz ve Fransız büyükelçileri arasındaki görüşmenin tutanağını yayımlıyor.
• Savaşın ardındaki entrikalar, – "İngiltere hesap soruyor"Akşam, 9 Şubat 20031992 Çekiç Güç görüşmelerinin devamında İngiliz Büyükelçisi Goulden'in Türkiye'nin Kuzey Irak temaslarını ve Bağdat'a büyükelçi atamasını sorduğu bölüm.
• Saddam kaçsa ne olur?Akşam, 12 Şubat 2003Saddam Hüseyin sürgüne gitse bile savaşın önlenemeyeceğini, savaşın Irak'ta enerji ve güç paylaşımı için yapıldığını savunuyor.
• Türkiye-Amerika görüşmelerinde sıkıntı varAkşam, 14 Şubat 2003Ali Babacan ve Yaşar Yakış'ın Washington'daki Irak pazarlıklarını, Türkiye'nin 93 milyar dolarlık yardım talebini ve petrol hesaplarını anlatıyor.
• Türkiye ne istiyor, Amerikalı şahinler neden direniyorAkşam, 24 Şubat 2003Türkiye'nin Irak'taki kırmızı çizgilerini, yani toprak bütünlüğü, Kürt devleti, Türkmenler ve Kerkük konularını ve Amerikalı şahinlerin bunlara direncini anlatıyor.
• Dönemeç geçilirkenAkşam, 25 Şubat 2003Tezkerenin Meclis'e gelişini, Meclis Başkanı Bülent Arınç'ın uluslararası meşruiyet uyarısını ve 28 Şubat MGK toplantısından beklenen kararı değerlendiriyor.
• Irak savaşına doğru görünenlerAkşam, 28 Şubat 2003Tezkere sürecinde hükümetin MGK'yı beklememesini eleştiriyor; Türkiye'nin Amerika ile ilk kez masada pazarlık yaptığını ve asıl çatışmanın Kürtler konusunda çıkacağını yazıyor.
• Meclis ne yaptıAkşam, 3 Mart 20031 Mart tezkeresinin TBMM'de reddini Amerika'ya Türkiye'nin değiştiğini gösteren bir mesaj olarak yorumluyor ve AKP hükümetinin önündeki ikilemi anlatıyor.
• Amerika'nın tutumu: Kuzey Irak'ta Türkiye'ye hayır, İran'a evetAkşam, 4 Mart 2003Tezkereden sonra Kuzey Irak'ta Amerika'nın İran'ın etkinliğine göz yumup Türkmenlere ve Türkiye'ye kapıyı kapattığını, Halilzad'ın Selahaddin temaslarıyla anlatıyor.
• Amerika ile Recep Tayyip Erdoğan'ın ilişkileriAkşam, 17 Mart 2003Bush'un Erdoğan'a milletvekilliği kutlaması vesilesiyle gönderdiği mektubu ve yeni tezkere baskısını, Cheney ile yapılan telefon görüşmesiyle birlikte ele alıyor.
• Türkiye açısından savaşın yol haritasıAkşam, 19 Mart 2003Savaş başlarken Türkiye'nin yol haritasını sıralıyor: toprak bütünlüğü, federatif yapılara karşı durmak ve dış borç yüküyle sıkışan ekonomi.
• Savaş daha başlamadıAkşam, 21 Mart 2003Saddam'ı hedef alan ilk saldırının sonuç vermediğini, asıl meselenin savaş sonrası Irak'ın yeniden yapılanması olduğunu ve hava koridoru tezkeresini yazıyor.
• Powell'ın çantasında neler varAkşam, 2 Nisan 2003Colin Powell'ın Ankara ziyareti öncesinde Türkiye-ABD ilişkisinin stratejik ortaklıktan çok stratejik işbirliği olduğunu savunuyor.
• Türkiye ve İran, Kürtler'e karşıAkşam, 8 Nisan 2003İran Dışişleri Bakanı Harrazi'nin temaslarıyla Türkiye-İran yakınlaşmasını, iki ülkenin gizli servis ilişkilerini ve İran'daki Azeri Türklerini anlatıyor.
• Madalyonun öteki yüzü: Amerika ne diyorAkşam, 23 Nisan 2003Amerika'daki etkili isimlerle görüşmelerinden aldığı notlarla Washington'ın Irak krizinde Türkiye'yi, Erdoğan'ı ve Sezer'i nasıl değerlendirdiğini aktarıyor.
• Amerikalılar'ın Türkiye kavgasıAkşam, 28 Nisan 2003Bush yönetiminde Cheney, Rumsfeld ve Wolfowitz'in şahin kanadı ile Powell'ın ılımlıları arasındaki Türkiye kavgasını ve Ahmet Çelebi meselesini anlatıyor.
• Wolfowitz veya Amerika'nın yorumuAkşam, 9 Mayıs 2003Paul Wolfowitz'in Türkiye'yi eleştiren sözlerini, onun Irak Savaşı'ndaki rolü ve yıllarca Washington'da Türkiye'nin destekçisi olması üzerinden okuyor.
• Türkiye – ABD ilişkilerinin anahtarları: Kürt devleti ve laiklikAkşam, 12 Mayıs 2003Irak Savaşı'ndan sonra Türkiye'nin ABD açısından stratejik değerini Kürt devleti ve laik-demokratik model meseleleri üzerinden tartışıyor.
• Irak'ta işler karışıkAkşam, 13 Mayıs 2003Amerika'nın Irak'ı yeniden yapılandırırken yaşadığı belirsizliği, Şii ağırlığını ve Irak'ın İranlaşması tehlikesini anlatıyor.
• Her şey yeniden başlıyorAkşam, 12 Haziran 2003Washington'ın İran'ın nükleer programı ve Suriye'deki Baas rejimi konusundaki isteklerini ve Irak'tan sonra bölgede başlayan yeni dönemi anlatıyor.
• Türkiye, Amerika, İranAkşam, 17 Haziran 2003Irak'ta artan İran etkisini, Amerika'nın İran'a yönelmesini ve İran'daki Azeri Türkleri bağlamında Türkiye'nin konumunu tartışıyor.
• Amerika ne yapıyorAkşam, 6 Temmuz 2003Süleymaniye'de Türk askerlerinin Amerikalılarca gözaltına alınmasını Türkiye-ABD müttefikliğinin sonu olarak yorumluyor; Saddam'ın hâlâ yakalanamadığını da yazıyor.
• Gül Amerika'ya gitmemeliAkşam, 8 Temmuz 2003Süleymaniye baskınında askerlerin başına çuval geçirilmesini anlatıyor ve Abdullah Gül'ün bu koşullarda Washington'a gitmemesi gerektiğini savunuyor.
• Amerika Türk askerinden ne istiyorAkşam, 10 Temmuz 2003Türk askerinin 1997'den beri Kuzey Irak'taki görevini ve ABD'nin Kerkük valisine suikast iddiasıyla askerleri gözaltına almasını değerlendiriyor.
• Üzüntülerimi bildiririmAkşam, 16 Temmuz 2003Süleymaniye olayına ilişkin ortak komisyon açıklamasının kabul edilmesini Türkiye'nin itibarı açısından bir hata olarak görüyor.
• Gül'ün ziyaretiAkşam, 23 Temmuz 2003Abdullah Gül'ün Süleymaniye olayından sonraki Washington ziyaretini, Uğur Ziyal'in temaslarını ve Bush yönetiminin tek güç anlayışını değerlendiriyor.
• Türk-Amerikan ilişkilerinde durumAkşam, 2 Ağustos 2003ABD'nin Irak'taki istikrar gücü için 10 bin Türk askeri istemesini ve 1 Mart tezkeresinin reddinden sonra Meclis onayının zorluğunu tartışıyor.
• Irak'a asker göndermeAkşam, 13 Ağustos 2003Irak'a asker gönderme tartışmasında öne sürülen gerekçeleri sıralıyor ve kararın Türkiye'nin gelecek 25 yıldaki bölgesel etkisine göre verilmesini istiyor.
• Terör ve Amerikan mücadelesiAkşam, 2 Eylül 2003Irak'ta kimyasal silah bulunmadığının anlaşılmasıyla ABD'nin elinde yalnızca terör gerekçesinin kaldığını ve bu arada PKK'ya göz yumulduğunu yazıyor.
• Irak'a asker gitsin miAkşam, 22 Eylül 2003TÜSİAD'ın Irak'a asker gönderme konusundaki tutum değişikliğini ve kitle imha silahı gerekçesi çökerken basının bu değişikliği görmezden gelmesini eleştiriyor.
• Türkiye'nin Irak yolculuğuAkşam, 18 Ekim 2003Irak'a 10 bin asker gönderme kararından sonra Kürtlerin ve Arapların 'Türk askeri istemeyiz' kampanyasını ve Türkiye'nin yalnızlaşmasını anlatıyor.
• Türkiye'yi bekleyen tehditlerAkşam, 28 Ekim 2003Paul Bremer'in Türkleri bölgede sömürgeci olarak görüldüğünü söylemesinden yola çıkarak ABD'nin Türkiye'yi İran ve Suriye'ye karşı yedekte tuttuğunu yazıyor.
• Irak, gerçek ile yalan arasındaAkşam, 3 Kasım 2003Irak'taki kayıplar ve kimyasal silah iddiasının çökmesiyle Amerikan ve Türk kamuoyunda savaşa bakışın değiştiğini anlatıyor.
• Bu ne telaş böyleAkşam, 8 Kasım 2003Hükümetin Irak'a asker gönderme kararını uygulamama açıklamasını doğru buluyor; tezkerenin Amerikan baskısıyla çıktığını hatırlatıyor.

Diğer konular için Konular sayfasına, tüm yazılar için Köşe Yazıları arşivine bakabilirsiniz. Tuncay Özkan hakkında kısa bilgi: Sık Sorulan Sorular.