Anadolu Ajansı’nın Beyaz Enerji Operasyonu’yla ilgili mahkeme ifadelerini yayınlaması, medyada, “yargıdaki olayın haberi yapılır mı yapılmaz mı?” tartışması başlattı. İşte çeşitli görüşler… Anadolu Ajansı’nın, “Beyaz Enerji Operasyonu”yla ilgili mahkeme ifadelerini yayınlayarak hükümet ortaklarını kızdırmasının ardından medyada “yargıdaki bir olayın haber yapılıp yapılmaması” tartışmaya açıldı.

AA’nın haberi “atlatma haber” olarak mı yoksa başka bir düşünceye hizmet için mi verdiğinin üzerinde duran gazetecilerin görüşleri şöyle:

• Basın Konseyi Başkanı ve Hürriyet Gazetesi Başyazarı Oktay Ekşi: Basın Yasası, bu gizliliği dikkate alarak hazırlık soruşturmasıyla ilgili belgelerin bilgilerin, mahkemede aleniyete kavuşmasından önce yayınlanmasını yasaklar. Ancak, Türkiye’yi yönetenler zaman zaman fevkalade ahlaksızca metodlar uygulayarak bu belgeleri, bilgileri el altından basına iletirler veya iletilmesini sağlarlar. Bu onların işlerine geldiği zaman yaptıkları, tekrar ediyorum, ahlaksızca bir uygulamadır. İşlerine gelmediği zaman hazırlık soruşturmasının gizliliğini ön plana çıkatıp, başkalarından davacı olmak bence aynı derecede ahlaka aykırı bi uygulamadır. Maksatlı bir şey var mı yok mu bilmiyorum ama böyle bir uygulama nedeniyle AA’nın üstüne gitmeyi dürüstlüğe aykırı sayıyorum. Haber atlatma haberdir.
• Kanal D Haber Genel Yayın Yönetmeni Tuncay Özkan: Ne gazeteler mahkeme salonları, ne de gazeteciler yargıç veya savcılardır. Gazetecinin kendini yargıç, savcı ya da mahkeme salonu yerine koyup bir şey yapması mümkün değil. AA’nın haberinde gördüğüm şey mahkemede hakimlik karşısında verilen ifadeler. Bu ifadeler verilmişse ve bu ifadelerde iddialar varsa bunu da savcılık açıklıyorsa elbetteki bu haber yapılmalıdır. Ancak bu ifadeler henüz soruşturulmakta olan doğruluğu saptanmamış ve bir siyası amaca yönelik kullanılabilecek ifadelerse ki artık bugün Beyaz Enerji Operasyonu yolsuzluk soruşturmasından başka boyutlara taşınmıştır. Burada beklenmesi gereken şey mahkemenin kararıdır. Önemli olan şey haberi önce vermektir ama doğru haberi vermektir. Eğer doğru değilse, bir başka amaca hizmet edecekse çok önemli bir tartışma yaşanır.
• ATV Haber Dairesi Başkanı Ali Kırca: Hazırlık soruşturmasındaki bir ifade olduğu için kullanmadık. Bu bizim genel tavrımızın da bir sonucudur. Genelde özel durumlar olabilir, hazırlık soruşturması sırasındaki ifadelere fazlaca itibar etmiyoruz. Geçmişte kamuoyunda “Andıç” olarak bilinen ve Şemdin Sakık’ın meslektaşlarımızı suçlayan ifadelerini de yayınlamamıştık. Bu genel tavrımız bu konuda da geçerli ve devam ediyor.

 

22/01/2001

Milliyet Haber

OKTAY EKŞİ

TUNCAY ÖZKAN

ALİ KIRCA

KKTC Cumhurbaşkanı, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın Kıbrıs ziyareti sırasında kendi adını taşıyan planla ilgili tartışma sırasında planı okumadığının ortaya çıktığını söyledi.

‘Ancak ben Annan’a leke sürdürmem. Tanıdığım BM Genel sekreterleri arasında en vicdanlı, hakikaten insan, hakikaten büyük yürekli ve soğukkanlı mükemmel bir adamdır; Annan’a büyük saygım var.’  KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Akşam yazarlarının sorularını yanıtlarken, Annan Planı hakkında çok çarpıcı açıklamalarda bulundu. Denktaş, Annan Planı’na adını veren Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan’ın bu planı okumadığını, bunun da karşılıklı görüşmeleri sırasında ortaya çıktığını söyledi.  Ancak Denktaş, Kofi Annan’ın kişiliğine büyük saygı duyduğunu belirtmeyi de ihmal etmedi.

İşte Denktaş’a sorular ve yanıtları:

Kıbrıs sorunu ilk kez bir seçim bağlamında dünya gündemine oturdu. Nedir bu seçimleri bu denli önemli kılan?

Rauf Denktaş: Avrupa Birliği üyeliği için Türkiye’nin önüne bedel olarak Kıbrıs konuyor. Türkiye’nin bu bedelini ödeyemeyeceğini bilmiyorlar.  Haksızlık yaptıklarının da farkında değiller. 1960 (Londra ve Zürih) anlaşmaları ile Akdeniz’de Türk-Yunan dengesi kurulmuştur. Zaman zaman Türk ve Yunan hükümetleri bu konuda girişim yaptığı halde, Türk basınında bazıları bunu da es geçiyor. Sanki Yunanlılar’ın Rumlar’a yardımcı olarak tek yanlı AB’ye götürmeleri doğalmış gibi davranıyorlar. AB de bu doğrultuda hem bize, hem de Türkiye’ye baskılarını yoğunlaştırıyorlar. Niçin nedir bunun hikmeti? Konu şu, AB otoritelerinin bir beyanatı var. ‘Kıbrıs, jeopolitik açıdan, stratejik açıdan bize lazımdır’ diyorlar. Sana bu açılardan lazımsa, Türkiye’nin de tescil edilmiş hakkı var. Sen Türkiye’nin ihtiyacını gözardı ederek kendi stratejik hakkını elde etmek ister ve diğer tarafı mağlup etmeden sen istediğini yapamazsın demektir. Önce yapmaya çalıştılar, baktılar ki yapamıyorlar bizi yumuşatmaya çalıştılar. Bizim içimizde bizi yumuşatabilmek için bizim karşımızda olan muhalefeti yanlarına almaya çalıştılar. Bol bol da beslediler.

Denktaş niçin uzlaşmaz? Ciddi bir iddia bu…

Denktaş: Artık bu aşikardır. ‘İspat edemezsiniz ayıp olur’ şeklinde bir şey değildir. Herkesin bildiği açık açık ortada bir şeydir. Ve bu arkadaşlar gözleri kararmış vaziyette, aylardır Annan Planı’nı yerli hukukçular, yurtdışından hukukçular, Türkiye’den hukukçular Amerika’dan, Avrupa’dan hukukçular, bunun Kıbrıs Türkleri için ‘intihar olacağını’ söyledikleri halde hala ‘egemenlik var’ diyebiliyorlar.

 Sayın Denktaş dışarıdan bakıldığında, şahsınıza yönelik olarak ‘Rauf Denktaş uzlaşmacı değildir, Kıbrıs çözümüne engeldir’ bir suçlama var. Nediyorsunuz?

Denktaş: Bu soruyu sorduğunuz için özellikle teşekkür ederim. Kıbrıs konusunda özellikle akla gelen anlaşmalar var. 1975 Nüfus Mübadelesi Anlaşması,1977- 1979 İki Kesimlilik Anlaşması, 1984 – 85 Kipriyanu’nun kaçtığı anlaşmalar var. Bunlar sıradan böyle gider. Rum hükümeti bizimle görüşmeden kaçmıştır. Meşru Kıbrıs Hükümeti unvanını alıp kaçtıklarından

itibaren, onlar için Kıbrıs meselesi bitmiştir. Bizden istedikleri, onların resmi Kıbrıs hükümeti olduğunu kabul etmemiz, yıkmış oldukları cumhuriyetin yani devam etmekte olduğunu kabul etmemiz. Onların anayasaları çerçevelerinde bize verecekleri hakları kabul etmemizdi. Biz bunu kabul etmedik. Eşitliğimizde ısrar ettik. Kurucu ortak olduğumuzu hatırlatarak, Türkiye’nin garantörlüğünün devam edeceğinden bahsettik. Şimdi geriye baktığımda Allah büyükmüş de kabul etmediler diyorum. Eğer kabul etmiş olsaydık, bizden istediklerini de vermiş olsaydık. Yani statümüzde de ısrar etmiş olsaydık, bizi şimdiye kadar yok etmiş olacaklardı. Biz bunlarda ısrar ettik. İki taraf meseleyi halletmek istemiyorsa, taraflardan birisi ‘ben artık Kıbrıs meşru hükümetiyim. Bundan da vazgeçmem’ diyorsa, ne yapsanız bir yere varamazsınız. Şimdi ‘Lahey’de Denktaş yine uzlaşmazlık yaptı oyunu bozdu’ dediler. Ben Lahey’de herkesin önünde bu planı olduğu şekliyle eksikleriyle felsefesiyle, yarı halkımı göçmen yapmasıyla kabul etmeyeceğimi söyledim. Şimdi yine aynı şeyi söylüyorum.

 

Papadopulos? O da kabul etmiyor. ‘Verelim gitsin diyecek bir yüreğim yok’ Aynı konuda Klerides’in sözleri de oldu.

Denktaş: Klerides bunca sene beni masada tutmuş olan bir insandır. İsviçre’deki bir görüşmeden hemen sonra, bir gazeteci kendisine ‘sizi endişeli görüyorum. Taviz mi veriyorsunuz’ diye soruyor. O da diyor ki; ‘biz taktik olarak oturuyoruz. Taktiğimiz de bir fedakarlık yapmaksızın, bir taviz de bulunmaksızın, karşı tarafı uzlaşmak göstermektir.’ Basında çıktı bu. O da yetmedi, geçenlerde Klerides, aynı şeyleri burada tekrarladı. Biz dedi, hiçbir taviz vermedik. Amacımız karşı tarafı uzlaşmaz göstermekti dedi. Bunu başardık ve AB’ye girdik. Yani AB’yi kandırdığını söylüyor, dünyayı kandırdığını söylüyor. Sonuç olarak.. ‘Denktaş uzlaşmaz’ ithamı, beni uzlaşır hale getirmek içindir. Yani, bütün dünya bana kötü bakıyor ya, ‘ben kötü adam değilim, iyi adamım, barışçı adamım; eee, ne yapalım? Verelim de gitsin’ dememi bekliyorlar.

Dünyanın olaya bakışını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Denktaş: Ben soruyorum Amerikalılar’a, ‘siz bu Miloseviç denen adamı, mahkemelere verdiniz. Sürüklüyorsunuz. Miloseviç’in halkına yaptığının beş beterini, Makarios bize 11 yıl devamlı suretle yaptı, bizi yok etmek için Ada’dan. Makarios’u niye başımıza buyruk, Meşru Hükümet diye takdim ettiniz’ diye soruyorum. O zaman ABD’liler namusluca bir cevap veriyorlar. Diyorlar ki, ‘Denktaş bey, o zaman soğuk savaş vardı. O zaman Makarios, SSCB’yi Kıbrıs’a getirmek tehdidiyle bizi tehdit ediyordu. Ve o yönde de adımlar atmaktaydı. Kıbrıs’ı Akdeniz’de bir Küba yapmasın diye mecburduk kendisini muhatap alalım. Ve Bu tehlikeyi önleyelim.’ Ben de teşekkür ediyorum! Dünyanın barış ve istikrarı için fedakarlık yaptınız ve hapse atmanız gereken bir adamı meşru hükümet diye tuttunuz. Güzel, bunun yanlış olduğunu, bir hata olduğunu bir maksat için yapıldığını da biliyorsunuz. O maksat artık hasıl olmuştur. Artık böyle bir savaş, Küba olması tehlikesi kalkmıştır. Peki bize bu haksızlığı devam ettirmenin manası ne? Niye devam ettiriyorsunuz? ‘Tabi sizin haklarınızı da korumaya çalışıyoruz merak etmeyin’ deniyor. Nasıl koruyorsunuz? Biz haklarımızın ne olduğunu bilmiyor muyuz? Biz haklarımızı korumasını bilmiyor muyuz? Biz haklarımızı can vererek, kan vererek hem biz hem Türkiye, bir devlet temelinde korumuş bulunuyoruz. Şimdi siz bu yapılmamış gibi sanki bu hataymış, yanlışmış gibi bundan vazgeçmemizi istiyorsunuz. Yani Makarios ile yaptığınız yanlışı, şimdi bize yapıyorsunuz. Bundan vazgeçin. Siz bizi tanıyamazsınız. Çünkü Yunan lobiniz var. Biliyoruz bunun sizin için ne demek olduğunu. Ama bizi tanımak isteyen devletlere ‘sakın tanımayın ha!’ deme hakkınız da yok. Buna niye mani olmuyorsunuz. Bunu yapmayın diyoruz cebelleşmemiz bu.

Diplomasi üslubu

Denktaş: Diplomaside diyorlar bana ‘olmaz demeyeceksin, olabilir diyeceksin.’ Olabilir dedik biz de; kaç sene masada dirsek çürüttük. Karşı tarafın yapmayacağını bile bile oynadık oyunu. Artık her şey ortaya çıkmış adam federasyon diyor ve beni biri 11, diğeri 5 yıl masada tutuyor. Klerides zaten federasyon istemem seninle konuşacak bir şeyim yok biz hala olabilir efendim diye masada oturuyoruz, olabilir diye dünyayı kandırıyoruz. Siz Rum’u bu çıkarttığınız yükseklikten indirmezseniz, ne yasal olarak, ne ahlaki olarak, Kıbrıs Türkleri’nin meşru bir hükümeti olduğunu söyleyemezseniz bu insanlara, ben de onların yerinde olsam meşru Kıbrıs Hükümeti olarak, bütün Ada’yı isterim ve istemeye de devam ederim.

Zorluğunuz, Rum kesimindeki ses.

Denktaş: Evet, onlar yumruk gibi..

Sizin dışınızda pek ses çıkmayınca, bir ulusal duruş olmayınca galiba sıkıntı da biraz oradan kaynaklanıyor.

Denktaş: Sıkıntının birazı değil, tamamı buradan kaynaklanıyor. Çünkü bize bu planı kabul ettirmek isteyen ABD, Desoto, AB bunlardan istifade ediyor. Ve halkı öyle bir kandırıyorlar ki sormayınız gitsin. İnsanlara zengin olacağız, bize AB kapıları açılacak, iş bulacaksınız bilmem ne diye, yalanlar ile insanları götürüyorlar. Bir şey vardı. Adam flüt çalarak, bütün çocukları toplar götürür… Aynı hal. Birisi bir kaval çalıyor ‘Annan Kavalı’, peşinden gençleri alıp götürecek. Biz ve insanlar uyandıkça da hem AB, hem de ABD öfkeleniyor. Boy hedefi haline getirildik. ‘Bu adamdan kurtulun, Kıbrıs meselesi halledilecek.’ Papadopulos diyor ki: Denktaş ile konuşmam! Seçimden sonra benimle konuşmak mecburiyetinde değil misin?

Muhalefet partilerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Denktaş: Halkımıza verdikleri mesaj, ‘milli davamızda direnmeyin, egemenliğimiz için uğraşmayın, egemenlik de ne’ şeklinde. Mehmet Ali Talat, ‘Denktaş saçma sapan bir şey attı ortaya. Egemenlik de neymiş? Böyle şey istemeyeceğiz. Azınlığı kabul edin diyor’ halkımıza. ‘Hükümet gayri meşru, Cumhurbaşkanı gayri meşru, Meclis gayri meşru’ diyor. Televizyonda oluyor bu..

Bir de tapu meseleleri var.

Denktaş: Evet, ben her fırsatta halkıma mesajı veriyorum; ‘Tapunuz tapudur. Tazminat meselesi varsa, alacak meselesi varsa, hükümetler arasında halledilecektir. Kimse bundan şüphe etmesin’ diye.. Vay efendim Türkiye’yi sen zarara sokuyorsun diyorlar. Tekrar diyorum Türkiye, 1963’ten 1974’e kadar Rum’un bize yaptıklarının tazminatını bizimle birlikte takip edecek, o da masaya getirecek o zaman siyasi açıdan bu meseleler çözülecek. Böyle teslimiyetçilikle, o da oldu da, aman bu da bitti’ diye bir yere varılamaz.

Adı ‘Annan’ olan Plan’ı, Koffi Annan’ın okuduğundan emin misiniz?

Denktaş: Hayır hiç okumadı!

Nasıl emin olabiliyorsunuz?

Denktaş: Annan’a da leke sürdürmem. Ben Utandt’tan bu yana her BM Genel Sekreteri ile çalıştım. En vicdanlı, hakikaten insan, hakikaten büyük yürekli, ve soğukkanlı mükemmel bir adamdır; Annan’a büyük saygım var.Buraya geldiğinde kendisine Desoto’nun önünde bunu söyledim. ‘Bu plan sizin planınız değil. Adınızı verdiniz. Ama ben size bir şey söyleyeyim. Sizin planınız olsaydı. Benim halkımın yarısını göçmen yapan bir planı siz imzalamazdınız, kabul etmezdiniz’ dedim. Derhal döndü Desoto’ya ‘böyle mi yaptık’ kabilinden. Desoto, lafı geveledi. Annan, Desoto’ya ‘peki ne kadar göçmen olacak?’ diye sordu. Desoto, ’75 – 80 bin insan’ dedi. Orada anladım ki, Annan, kendi adını taşıyan planı ne okumuştur, ne de bilir içeriğini. Bilse, gerçekten yapmazdı. Bu seçimde tarafsız kalamazdım

Bir seçmen olarak 14 Aralık’ta oy atarken; neye göre, hangi fikre oy atacaksınız?

 

Denktaş: Muhalefet bunu, ‘Annan Planı ve Avrupa’ya Türkiye’siz AB’ye giriş için bir referandum’ haline getirmiştir. Ve beni de sahaya çekmişlerdir. Meclisi kazandıklarında, görüşmecilikten beni de alacaklar Annan Planı’nı imzalayacaklar. Kayıtsız şartsız imzalanabilecek bir şeydir diye. Dolayısıyla beni de seçime sokmuş oldular. Yoksa normal bir seçim olsaydı. Benim hiç taraf tutmamam lazımdı. Ama normal bir seçim değil. Devlet bir şey burada. Ya var, ya yok devlet. Dolayısıyla ben devleti korumak yemini etmiş bir insanım Meclis’te. Devleti koruyacağım diye. Devleti alıp götüren bir anlaşmayı halkıma kabul ettirmek için bir savaş veriliyor. Bir hareket var. Onun için de ben tarafsız kalamam, kalamadım.Muhalefet Helenizm diyor. Dünya vatandaşlığı var. Ondan önce de bir megalomanlık var. ‘Biz Kıbrıslıyız’ falan. Erzurumlular biz Erzurumluyuz der. O senin coğrafyan. Sen nesin, Türksün. Biz niçin 1960’da hem biz hem Yunanlılar milli bayraklarımızla olacak diye ısrar ettik. Çünkü o bayraklar için savaştık. Sen, göğsünü gere gere ‘Ne Mutlu Türküm’ demiyorsan, sen nesin be kardeşim. ‘Kıbrıslı’ diye bir millet yok. ‘Kıbrıslı Türküm’ diyorsun, ‘Erzurumlu Türküm’ dediğin gibi. Türkiye’den ayrı bir Türk yok. 1571’de gelenler var. Onun devamı var. 1974’te gelenler olmuştur. Yani bir kan devamıdır bu.

 

10/12/2003

Akşam Söyleşi

RAUF DENKTAŞ

TUNCAY ÖZKAN

ŞAKİR SÜTER

AYDIN CANDABAKOĞLU

KERİM CAN KAMAL

 

İçinde bulunduğumuz parlamento binası bir Rum’a aitmiş.

Ali Erel: Burası daha önceden bir sigara fabrikasıydı.

Yani, size göre bu binayı da o şahsa vermek gerekecek?

Hayır gerekecek demedim ben. Ben dedim ki Uluslar- arası Hukuk çerçevesinde olayı çözmek gerekecek. Şimdiye kadar uluslararası hukuk dahilinde çözmediğiniz için tazminatını ödemek zorunda kaldınız. Bu işin doğrusu. Uluslararası hukukun size tanıyacağı yöntem içerisindeki, AB’nin de Annan Planı’nın da, belli bir kriterleri var. Kıbrıs sorununu devekuşu gibi görmezden gelerek, herkesin unutabileceğini düşündük dediniz. 1974’ten 80’e kadar Türkiye bir ambargo yaşadı. Artı ayrıca 1980’e gelindiğinde Türkiye’de yani Kıbrıs müdahalesiyle hem Yunanistan’daki iktidar değişimi hem Rum tarafındaki iktidar değişikliği ve o süreç içerisinde uluslararası politikalarda Kıbrıs hem BM’nin hem dünyanın çok gündeminde oldu. Bu yaklaşımdan kastettiğiniz şey belirli çevrelerin görüşü mü yoksa böyle bir realite yok da, onu hatırlatmak için size söyledim. Kimsenin Kıbrıs’ı unuttuğu yok.

Ali Erel: Kıbrıs sorununun bütün mükellefiyetlerini ve zahmetlerini biz unutmadık. Türkiye de unutmadı. Türkiye bunun bedelini ödedi, biz de ödedik. Ancak biz sorununun çözümünü unuttuk.

Sorunun çözümü sadece Türkler’e mi ait?

Ali Erel: Sorunun çözümü tüm ilgili taraflara ait. Tarafların masanın etrafında oturup bunu çözmesi lazım.

Kıbrıs Sorunu’nun çözümünü istemeyenler Kıbrıs’taki yöneticiler mi demek istiyorsunuz?

Ali Erel: Aynen. İşin bu noktaya geleceğini zamanında göremeyenler.Yöneticiler Türkiye’nin geleceğinin AB’de olması gerektiğini bildiklerinden, şu anda sorunu onun için çözmek istiyorlar. Onun için ilk defa Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ‘çözümsüzlük çözüm değildir’ diyor Kıbrıs’ta.

Peki Rumlar’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ali Erel: Rumlar’ın çok ciddi suçları, hataları var. Ama biz onları hiçbir zaman masada zorlamadık ki. Bizim onları zorlamamız gerekiyordu. Biz zorladığımız anda onların negatif ve kötü tarafları ortaya çıkacak. Geçen gün Klerides gayet açık söyledi ‘Ben günümü gün ettim. Denktaş’ı da suçlu gösterdim’ dedi. Bu bir marifetti. Denktaş onu niye suçlu gösterememiş. Gösterememiş çünkü her sefer masadan kalkıp, çözümü istemediğini ifade etmiş.

Kıbrıs, en önemli sorun

Sayın Mehmet Ali Talat, sizce niçin bu kadar ilgi var seçimlere?

1. Ali Talat: Kıbrıs sorunu uluslararası bir sorundur. Çünkü Türkiye 1970’lerde Kıbrıs’a, 1960 garanti ve ittifak anlaşmaları çerçevesinde, Londra ve Zürih anlaşmalarının verdiği yetkiyi ve onunla yapılan garanti ve ittifak anlaşmaları çerçevesinde müdahale etmiştir, uluslararası bir anlaşma çerçevesinde müdahale etmiştir. Türkiye Kıbrıs’ı fethetmek için yola çıkmadı ki? Nereden çıkıyor bütün bunlar? Türkiye Kıbrıs’ı fethetmek için yola çıksaydı, bu iş bittiydi zaten. Niye Kıbrıs sorunu var, niye tazminat ödüyor Türkiye? Bu uluslararası sorun bütün dünya ülkelerinin ilgilenmesi gereken bir sorun değil ama Birleşmiş Milletler’in, giderek şimdi Avrupa Birliği’nin, bölgedeki ülkelerin tümünün ilgisini çeken uluslararası bir sorundur.

Kıbrıs bir Türk toprağıdır diyen Oğuz Bey mi? Kıbrıs’ı zaten fethetmeye gerek yok, Kıbrıs’ta Türkler vardır. Türkler’in yaşadığı toprakları fethetmeye gerek var mı?

1. Ali Talat: Çok güzel söylediniz işte. Türkler’in yaşadığı bu topraklarda bir uluslararası sorun var. Türkiye garanti ve ittifak anlaşmalarına dayalı olarak Ada’ya müdahale edip Kıbrıslı Türkler’i korudu. Dolayısıyla şimdi günün koşullarına uygun yeni bir statüyle Kıbrıs sorununu çözmesi gerekiyor. Bunu böyle nitelersek o zaman çözüm ararız. Türkiye’de bir anlayış var. ‘Kıbrıs gidiyor’ deniliyor. Nereye gidiyor Kıbrıs? Kıbrıs elden gidiyor? Ne yani ‘verelim de kurtulalım’ mı? Verin kurtulun diyen kim? Kıbrıs sorununu çözelim. Bu soruna nasıl yaklaşacağız? Önemli olan bu. Dünyanın da Türkiye’nin de ilgisi bundan dolayı buraya. Türkiye’nin Kıbrıs’a ilgisi birçok yönden geliyor. Birincisi burada Kıbrıslı Türkler’in yaşaması, Kıbrıslı Türkler’e karşı

Türkiye’nin sorumluluğunun olması.

Sizce bu gerekli bir sorumluluk mu şu anda? Buna gerek var mı? Avrupa Birliği’ne alınacak olan bir Kıbrıs’ta… Avrupa Birliği gibi bir barış adası içerisinde Türkiye’nin garantörlüğüne ne ihtiyaç duyuyorsunuz?

M.Ali Talat: Tabii ki. Bir kere Kıbrıs Türk halkının geleceğe güvenle bakması için psikolojik nedenlerle bile olsa buna ihtiyaç var. Psikolojik olarak Türkiye’nin garantörlüğünün Türkiye AB’ye girinceye kadar devam etmesi zaten Annan Planı’nda mevcut.

Türkiye’nin yükümlülükleri var

Tarihsel geçmişten dolayı diyorsunuz?

1. Ali Talat: Tabii… Daha yakın geçmiş. 1963-74 arası var, Kıbrıslı Türkler az çekmedi…Türkiye’nin buraya ilgisi nedendir, bunu iyi anlamak lazım. Birincisi Kıbrıslı Türkler’in buradaki varlığı ve bu nedenle de buradaki Kıbrıslı Türkler olmasaydı Türkiye’nin Kıbrıs’ta varlığı söz konusu bile olamazdı. Burada Kıbrıslı Türkler’in varlığı nedeniyle garanti ve ittifak anlaşmaları yapıldı, ondan dolayı da Türkiye’nin Kıbrıs’a karşı yükümlülükleri vardı. Türkiye bu yükümlülükleri nedeniyle Kıbrıs’la ilgili. İkincisi Türkiye elbette uluslararası anlaşmaların dışında kendine yakınlığı, kendisine herhangi bir risk oluşturabileceği nedeniyle askeri bakımdan Kıbrıs’la ilgili. Ama askeri bakımdan Kıbrıs’la ilgili diyorum, hiçbir uluslararası anlaşmada Türkiye’ye yakın olan bir Ada olduğu için buraya yönelik hakkı vardır denmiyor. Türkiye’nin hakkı ya da ilgisi Kıbrıslı Türkler’in varlığından kaynaklanıyor. Türkiye’nin başka nedenlerle de Kıbrıs’a ilgisi var. Kıbrıs sorunu nedeniyle Türkiye’nin Avrupa Birliği süreci yürümüyor. Türkiye’nin AB’ye girebilmesi için Kıbrıs Sorunu’nun çözümlenmesi gerekiyor. Niye? Çünkü AB güvenlik toplumudur. Herhangi bir nedenle savaşa neden olabilecek bir sorun bir üyeyle birlikte itfal edilemez. Dolayısıyla bu tanımdan hareketle bile Kıbrıs Sorunu çözümlenmelidir. İkincisi Yunanistan Kıbrıs’la ilgilidir. Yunanistan halen AB üyesidir. Bu nedenle Türkiye’nin AB’ye girerken Kıbrıs sorunu’nun çözümlenmesi gerekmektedir. Ve bu üçüncüsü olarak son yeni olayıdır. Kıbrıs AB’ye bütün Kıbrıs adına Rumlar’ın temsilciliğiyle girmiştir. O nedenle Türkiye AB’ye girerken sorun çözümlenmelidir. Demek ki Türkiye’nin Kıbrıs’a ilgisinin bir de bu boyutu vardır. Tabi AB, kendi üyesi bir Kıbrıs’ın kendisiyle ilişkili bir ülke Kıbrıs’ın çözümlenmesini istemektedir. Sorunların içinde Kıbrıs en önemlisi ve çözümü en zor olanıdır.

‘Rum bayrağı Ankara’ya dikilecek’

Sayın Mustafa Akıncı, size göre KKTC seçimleri niçin bu kadar önem kazandı?

Mustafa Akıncı: Bu ilgi doğal. Bu seçimler böyle her 5 yılda bir yapılan olağan milletvekili seçimleri değil. Bu seçimler daha ziyade referandum isteğini de içeren seçimlerdir. Sadece Kıbrıs Türkü ile sınırlı kalmayacak, Türk-Yunan ilişkisini etkileyecek. AB ilişkilerini de kapsayacak. Annan Planı şöyle iyi, şöyle kötü ben bunun üzerinde böyle çok fazla durmadım. Mayıs 2004 geldiği zaman Kıbrıs sorunu çözümsüz geçirilirse onlar AB üyesi olmuyor, tasdikleniyor. Zaten Kopenhag’da kriterlerini koydu. 16 Nisan’da da imzayı attı. Tasdiklenecek, bitecek. Ne demek peki bu? Rumlar’ın tek başına AB üyesi olması. Türkiye’nin bizimle yapamadığı Gümrük Birliği’ni Rumlar’la Mersin’den Limasol’a, Limasol’dan Mersin’e sıfır gümrüklü malların getmesi anlamına geliyor. Türkiye ürünlerini Rumlar’ın, barikatları geçerek Güney Kıbrıs’tan daha ucuza alması anlamına gelmektedir. Böyle bir dönemin başlaması demektir. İktidar partilerinden birisi televizyonlarda bir reklam yayınlıyor. Kıbrıs sorunu eğer Annan Planı çerçevesinde gerçekleştirilirse Güney Kıbrıs bayrağının dalgalanacağından bahsediyorlar. Ben de diyorum ki, eğer Kıbrıs sorunu çözümlenemezse, o bahsettikleri bayrak Ankara’da dalgalanacak?

Neden böyle diyorsunuz?

Mustafa Akıncı: Çünkü, Güney Kıbrıs Cumhuriyeti yönetimi Ankara’da Büyükelçilik açma hakkına kavuşuyor, reel bir devlet olarak. Bütün dünyaya bir mesaj yolladılar. Türkiye parasını vermek kaydıyla bize bir mesaj yolladı. Dedi ki, ben AB yolundan vazgeçecek değilim. Benim yolum budur. Bu yolda başımı da belaya sokmam arkadaş dedi. Ben şunu böyle değerlendiriyorum… KKTC Pasaportu sadece Türkiye’de tanınıyor. Başka bir ülkede değil. Bir seyahat aracı olarak düşünüldüğü için değil, bir Avrupalı gelecek için o pasaport edinilmelidir. Çünkü Kıbrıslı Türkler bireysel anlamda 1 Mayıs’tan sonra Avrupalı olacaklar. Bizim istediğimiz toplumsal anlamda Avrupalı olacaklar. Hiçbir tarihte, Annan Planı’ndan sonra bu meclise Rum bayrağı çekilecek değildir. Çünkü Annan Planı böyle bir şey öngörmüyor. Annan Planı’nda bir Kıbrıs Rum devleti, bir Kıbrıs Türk devleti olacak tamamı da eşit statüde olacak. Tamamen eşit siyasal haklarla; eşit yetkilerle, bizim kendi devletimiz, kendi bayrağımız, marşımız, polisimiz, mahkememiz, hükümetimiz, kendi anayasamız olacaktır.

 

İşin çözümü noktasındaki kanaatiniz?

 Mustafa Akıncı: Ben diyorum ki 4 ay, sınırlı bir zaman dilimidir. 40 yılda çözülemeyen sorun 4 ayda çözülebilir mi? Evet çözülebilir. Siyasi irade varsa çözülebilir. Çözülmesi için de çok kapsamlı bir plan vardır. Bunun temel ilkelerine sadık kalmak kaydıyla oturulur, müzakere edilir, bitirilir.

YARIN: KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ne diyor?

 

09/12/2003

Akşam

Söyleşi

TUNCAY ÖZKAN

MEHMET ALİ TALAT

MUSTAFA AKINCI

ALİ EREL

Muhalefetin sol kanadı Annan Planı’nı ‘Kıbrıs sorununun ilacı gibi’ görürken, sağ kanat ‘kabul edilmesi çok zor ama reddetmeden önce görüşülmesinde yarar var’ diyor. Sol kanat Türkiye’ye karşı ölçülü bir tavırdayken, sağ kanat ‘Türkiye faktörünü’ sık sık öne çıkarıp altını çiziyor. KKTC’de Ankara’ya yakınlık sonuçları çok etkiliyor.

KKTC’ye giden Akşam yazarları, hem iktidar hem muhalefet kanatları, hem de Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile görüşmüşlerdi. Dün, iktidar ortağı iki partinin liderlerinin görüşlerine yer vermiştik. Bugün da muhalefet partilerinin liderleri ile yapılan söyleyişiyi yayınlıyoruz. Muhalefet partileri sadece iktidar kanadına karşı değiller; kendi aralarında çok farklı görüşleri seslendiriyorlar. Muhalefetin sol kanadı Annan Planı’na sıcak bakarken, sağ kanatta yer alan muhalefet partileri Annan Planı’nda önemli tuzaklar bulunduğunu ve görüşüldükten sonra ‘reddedilmesi gerektiğini’ savunuyorlar.

Muhalefet liderleri, şu isimlerden oluşuyordu:

Ertuğrul Hasipoğlu (Milliyetçi Barış Partisi), Ali Erel (Çözüm ve Avrupa

Birliği Partisi), Oğuz Kalelioğlu (Kıbrıs Adalet Partisi), Mehmet Ali

Talat (Cumhuriyetçi Türk Partisi ve Birleşik Güçler), Mustafa Akıncı

(Barış ve Demokrasi Partisi).

Annan Planı’nı ön şartsız görüşürüz

KKTC’deki seçimlere olağanüstü bir ilgi var. Türkiye’nin var, AB’nin ve dünyanın yoğun ilgisi var. Bu seçimlerin önemi nedir?

Ertuğrul Hasipoğlu: Efendim, tespit ve teşhisi doğru koyalım. Elbette önemli olan bizim buradaki varlığımızdır, geleceğimizdir. Bizim ve Türkiye’nin çıkarları çok önemli. KKTC’de barış ve huzur isteniyorsa bu; yapay, zorlama yollarla elde edilemez, çatışmalar sürer. Bu nedenle hiç kimse, bu kazanın içine elini sokup, karıştırmasın. Bir zamanlar ABD’yi, AB’yi, emperyalist görenler, bugün AB ve Amerikan yanlısı kesildiler. (Sol partileri kastediyor) Buradaki varlığımız, geleceğimiz ve güvencemiz, bizim Milliyetçi Barış Partisi olarak asgari müştereğimiz bu. Barış ve huzuru içerecek her türlü çözüm önerisi, Annan Planı da dahil ama önşartsız, görüşmeye hazırız. Çünkü siz bir şeyi teslimiyetçi tavır içerisinde olduğu gibi kabul ederseniz de, reddederseniz de masanın dışındasınız! Zaten kabul etmişsiniz. Sizinle neyi görüşecek?

Annan Planı görüşülmeli mi?

Ertuğrul Hasipoğlu: Annan Planı bu şekliyle kabul edilemez. Ancak önşartsız görüşülebilir. Evet, AB’ye girmek bir hedef, çok doğru bir hedef, çok da güzel düzgün bir hedef. Hepimiz istiyoruz bunu. Ama çok iyi değerlendirmek düşünmek lazım. Hiç kimsenin bizden sonraki gelecek insanların, gençlerin yaşamını ipotek altına alacak anlaşmaların altına imza atma yetkisi var olamaz. Ama biz şükrediyoruz anavatan Türkiye arkamızda. Beşinci imzada onun olacağına göre, benim o bakımdan hiçbir endişem yok.

Rum’la yaşamayı Türk halkı istemiyor

Oğuz Bey, niye bu kadar çok ilgi var. Herkes niye burada elini tutma gereği hissediyor?

Oğuz Kalelioğlu: KKTC halkı, ‘Rum’u tanıyorum. Bana AB’yi, şunu bunu araya sokarak bunlarla bir arada beni yaşatmayın, ben kanla hududumu çizdim, toprağım bellidir, devletimi kurdum’ diyor. Bundan ne için vazgeçsin. Dünyanın neresinde görülmüş. Slovak elçisi geliyor, bir arkadaşımıza ‘Birleşik Kıbrıs’tan yanayız’ diyor. ‘Sayın büyükelçi sen Çekoslovakya’yı niçin böldün? Aynı ırk, dil kültür vardı da, şimdi ayrı din, ayrı ırk, ayrı kültür beni nasıl birleştirmeye çalışıyorsun?’ diye sormak gerek o elçiye. Böyle afaki, başkalarının milli politikasına uyarak, buradaki meseleyi çözemeyiz. Buradaki Kıbrıs Türk halkı asla istemiyor Rum’la yaşamayı. Şimdi BM işlevini yapan Almanya, Avusturya, Macaristan, İtalya, İngiltere, Fransa, Rusya’nın gözleri önünde Kandiya Kalesi’ne sıkıştırdıkları 22 bin Müslüman Türk’ü vahşice katledip Girit’te, Türklüğü yok etmişlerdir. işte onu yapan şimdi yanıbaşımızdaki bu Rumlar’dır. Bugün Annan Planı diye bir planla bizi sanki dostluk barış teraneleriyle bir araya getirmek isteyenlerdir. Diyorlar ki ‘Kuzey Kıbrıs işgal altındadır.’ Ne hakla? Biz Rum’la yaşamak istemiyoruz. Evet AB standardına beni ulaştırın, ekonomik refahı getirin, ama kimsenin egemenliğine beni sokmayın ölürüm de girmeyiz diyoruz.

Bugün KKTC’de maalesef ‘Anavatanın ne yüzünü, ne parasını ne kendisini istemeyiz’ diyerek, adeta düşman emellerine yağ çekici tarzda hedefler ileri sürenler var.

Kalelioğlu: Türkiye’ye haksızlık ediliyor.

Sahi, bunu söyleyenler var mı Ada’da?

Kalelioğlu: Maalesef var. Burada oturan arkadaşlarımız da bir zamanlar söylemişti ama şimdi vazgeçtiklerini memnuniyetle görüyorum, öyle olmalarını da temenni ediyorum tabi.

Sorunun çözümü sadece bize mi ait?

Sayın Erel, KKTC seçimleri niçin bu kadar önem kazandı?

Ali Erel: Diğer seçimlerimizden çok farklı bir seçim yaşadığımızı herkes biliyor. Bence bunun nedeni, yıllardır uyguladığımız ilhak politikasıdır. ‘Kıbrıs’ın kuzeyini Türkiye’ye bağlarız’ politikası bu… 74’ten sonra devekuşu misali hepimiz başımızı kuma gömüp belki, dünya Kıbrıs sorununu unutur diye bekledik. AB genişleme süreci bundan 10 yıl önce başladığında, ‘AB, Kıbrıs’ı alamaz. 1960 antlaşmalarına aykırıdır, AB’nin genişleme sürecini de durdururuz’ hesabı yaptık. Kuzey’de aldığımız topraklar bizimdir, istediğimize de tapusunda veririz, kullandırırız dedik. Kullandırdık da, verdik de. Ancak son taşındığımız nokta da, iki gün önce, Türkiye’nin Loizidu davasını ödemesiyle iki noktanın altını çizdik. Doğrusunu da yaptık. Uluslararası hukuk daiminde hareket ettik. Mal sahiplerinin bu toprakları kullanamamasından doğan zararlarını Türkiye Cumhuriyeti, kuzeydeki devlet tanınmadığı için ödüyor dedik.

İçinde bulunduğumuz parlamento binası bir Rum’a aitmiş.

Ali Erel: Burası daha önceden bir sigara fabrikasıydı.

Yani, size göre bu binayı da o şahsa vermek gerekecek?

Hayır gerekecek demedim ben. Ben dedim ki Uluslar- arası Hukuk çerçevesinde olayı çözmek gerekecek. Şimdiye kadar uluslararası hukuk dahilinde çözmediğiniz için tazminatını ödemek zorunda kaldınız. Bu işin doğrusu. Uluslararası hukukun size tanıyacağı yöntem içerisindeki, AB’nin de Annan Planı’nın da, belli bir kriterleri var. Kıbrıs sorununu devekuşu gibi görmezden gelerek, herkesin unutabileceğini düşündük dediniz. 1974’ten 80’e kadar Türkiye bir ambargo yaşadı. Artı ayrıca 1980’e gelindiğinde Türkiye’de yani Kıbrıs müdahalesiyle hem Yunanistan’daki iktidar değişimi hem Rum tarafındaki iktidar değişikliği ve o süreç içerisinde uluslararası politikalarda Kıbrıs hem BM’nin hem dünyanın çok gündeminde oldu.

 

Bu yaklaşımdan kastettiğiniz şey belirli çevrelerin görüşü mü yoksa böyle bir realite yok da, onu hatırlatmak için size söyledim. Kimsenin Kıbrıs’ı unuttuğu yok.

Ali Erel: Kıbrıs sorununun bütün mükellefiyetlerini ve zahmetlerini biz unutmadık. Türkiye de unutmadı. Türkiye bunun bedelini ödedi, biz de ödedik. Ancak biz sorununun çözümünü unuttuk.

Sorunun çözümü sadece Türkler’e mi ait?

Ali Erel: Sorunun çözümü tüm ilgili taraflara ait. Tarafların masanın etrafında oturup bunu çözmesi lazım.

 

Kıbrıs Sorunu’nun çözümünü istemeyenler Kıbrıs’taki yöneticiler mi demek istiyorsunuz?

Ali Erel: Aynen. İşin bu noktaya geleceğini zamanında göremeyenler. Yöneticiler Türkiye’nin geleceğinin AB’de olması gerektiğini bildiklerinden, şu anda sorunu onun için çözmek istiyorlar. Onun için ilk defa Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ‘çözümsüzlük çözüm değildir’ diyor Kıbrıs’ta.

Peki Rumlar’ı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ali Erel: Rumlar’ın çok ciddi suçları, hataları var. Ama biz onları hiçbir zaman masada zorlamadık ki. Bizim onları zorlamamız gerekiyordu. Biz zorladığımız anda onların negatif ve kötü tarafları ortaya çıkacak. Geçen gün Klerides gayet açık söyledi ‘Ben günümü gün ettim. Denktaş’ı da suçlu gösterdim’ dedi. Bu bir marifetti. Denktaş onu niye suçlu gösterememiş. Gösterememiş çünkü her sefer masadan kalkıp, çözümü istemediğini ifade etmiş.

Kıbrıs, en önemli sorun

Sayın Mehmet Ali Talat, sizce niçin bu kadar ilgi var seçimlere?

1. Ali Talat: Kıbrıs sorunu uluslararası bir sorundur. Çünkü Türkiye 1970’lerde Kıbrıs’a, 1960 garanti ve ittifak anlaşmaları çerçevesinde, Londra ve Zürih anlaşmalarının verdiği yetkiyi ve onunla yapılan garanti ve ittifak anlaşmaları çerçevesinde müdahale etmiştir, uluslararası bir anlaşma çerçevesinde müdahale etmiştir. Türkiye Kıbrıs’ı fethetmek için yola çıkmadı ki? Nereden çıkıyor bütün bunlar? Türkiye Kıbrıs’ı fethetmek için yola çıksaydı, bu iş bittiydi zaten. Niye Kıbrıs sorunu var, niye tazminat ödüyor Türkiye? Bu uluslararası sorun bütün dünya ülkelerinin ilgilenmesi gereken bir sorun değil ama Birleşmiş Milletler’in, giderek şimdi Avrupa Birliği’nin, bölgedeki ülkelerin tümünün ilgisini çeken uluslararası bir sorundur.

 

Kıbrıs bir Türk toprağıdır diyen Oğuz Bey mi? Kıbrıs’ı zaten fethetmeye gerek yok, Kıbrıs’ta Türkler vardır. Türkler’in yaşadığı toprakları fethetmeye gerek var mı?

1. Ali Talat: Çok güzel söylediniz işte. Türkler’in yaşadığı bu topraklarda bir uluslararası sorun var. Türkiye garanti ve ittifak anlaşmalarına dayalı olarak Ada’ya müdahale edip Kıbrıslı Türkler’i korudu. Dolayısıyla şimdi günün koşullarına uygun yeni bir statüyle Kıbrıs sorununu çözmesi gerekiyor. Bunu böyle nitelersek o zaman çözüm ararız. Türkiye’de bir anlayış var. ‘Kıbrıs gidiyor’ deniliyor. Nereye gidiyor Kıbrıs? Kıbrıs elden gidiyor? Ne yani ‘verelim de kurtulalım’ mı? Verin kurtulun diyen kim? Kıbrıs sorununu çözelim. Bu soruna nasıl yaklaşacağız? Önemli olan bu. Dünyanın da Türkiye’nin de ilgisi bundan dolayı buraya. Türkiye’nin Kıbrıs’a ilgisi birçok yönden geliyor. Birincisi burada Kıbrıslı Türkler’in yaşaması, Kıbrıslı Türkler’e karşı Türkiye’nin sorumluluğunun olması.

Sizce bu gerekli bir sorumluluk mu şu anda? Buna gerek var mı? Avrupa Birliği’ne alınacak olan bir Kıbrıs’ta… Avrupa Birliği gibi bir barış adası içerisinde Türkiye’nin garantörlüğüne ne ihtiyaç duyuyorsunuz?

M.Ali Talat: Tabii ki. Bir kere Kıbrıs Türk halkının geleceğe güvenle bakması için psikolojik nedenlerle bile olsa buna ihtiyaç var. Psikolojik olarak Türkiye’nin garantörlüğünün Türkiye AB’ye girinceye kadar devam etmesi zaten Annan Planı’nda mevcut.

Türkiye’nin yükümlülükleri var

Tarihsel geçmişten dolayı diyorsunuz?

1. Ali Talat: Tabii… Daha yakın geçmiş. 1963-74 arası var, Kıbrıslı Türkler az çekmedi… Türkiye’nin buraya ilgisi nedendir, bunu iyi anlamak lazım. Birincisi Kıbrıslı Türkler’in buradaki varlığı ve bu nedenle de buradaki Kıbrıslı Türkler olmasaydı Türkiye’nin Kıbrıs’ta varlığı söz konusu bile olamazdı. Burada Kıbrıslı Türkler’in varlığı nedeniyle garanti ve ittifak anlaşmaları yapıldı, ondan dolayı da Türkiye’nin Kıbrıs’a karşı yükümlülükleri vardı. Türkiye bu yükümlülükleri nedeniyle Kıbrıs’la ilgili. İkincisi Türkiye elbette uluslararası anlaşmaların dışında kendine yakınlığı, kendisine herhangi bir risk oluşturabileceği nedeniyle askeri bakımdan Kıbrıs’la ilgili. Ama askeri bakımdan Kıbrıs’la ilgili diyorum, hiçbir uluslararası anlaşmada Türkiye’ye yakın olan bir Ada olduğu için buraya yönelik hakkı vardır denmiyor. Türkiye’nin hakkı ya da ilgisi Kıbrıslı Türkler’in varlığından kaynaklanıyor. Türkiye’nin başka nedenlerle de Kıbrıs’a ilgisi var. Kıbrıs sorunu nedeniyle Türkiye’nin Avrupa Birliği süreci yürümüyor. Türkiye’nin AB’ye girebilmesi için Kıbrıs Sorunu’nun çözümlenmesi gerekiyor. Niye? Çünkü AB güvenlik toplumudur. Herhangi bir nedenle savaşa neden olabilecek bir sorun bir üyeyle birlikte itfal edilemez. Dolayısıyla bu tanımdan hareketle bile Kıbrıs Sorunu çözümlenmelidir. İkincisi Yunanistan Kıbrıs’la ilgilidir. Yunanistan halen AB üyesidir. Bu nedenle Türkiye’nin AB’ye girerken Kıbrıs sorunu’nun çözümlenmesi gerekmektedir. Ve bu üçüncüsü olarak son yeni olayıdır. Kıbrıs AB’ye bütün Kıbrıs adına Rumlar’ın temsilciliğiyle girmiştir. O nedenle Türkiye AB’ye girerken sorun çözümlenmelidir. Demek ki Türkiye’nin Kıbrıs’a ilgisinin bir de bu boyutu vardır. Tabi AB, kendi üyesi bir Kıbrıs’ın kendisiyle ilişkili bir ülke Kıbrıs’ın çözümlenmesini istemektedir. Sorunların içinde Kıbrıs en önemlisi ve çözümü en zor olanıdır.

‘Rum bayrağı Ankara’ya dikilecek’

Sayın Mustafa Akıncı, size göre KKTC seçimleri niçin bu kadar önem kazandı?

Mustafa Akıncı: Bu ilgi doğal. Bu seçimler böyle her 5 yılda bir yapılan olağan milletvekili seçimleri değil. Bu seçimler daha ziyade referandum isteğini de içeren seçimlerdir. Sadece Kıbrıs Türkü ile sınırlı kalmayacak, Türk-Yunan ilişkisini etkileyecek. AB ilişkilerini de kapsayacak. Annan Planı şöyle iyi, şöyle kötü ben bunun üzerinde böyle çok fazla durmadım. Mayıs 2004 geldiği zaman Kıbrıs sorunu çözümsüz geçirilirse onlar AB üyesi olmuyor, tasdikleniyor. Zaten Kopenhag’da kriterlerini koydu. 16 Nisan’da da imzayı attı. Tasdiklenecek, bitecek. Ne demek peki bu? Rumlar’ın tek başına AB üyesi olması. Türkiye’nin bizimle yapamadığı Gümrük Birliği’ni Rumlar’la Mersin’den Limasol’a, Limasol’dan Mersin’e sıfır gümrüklü malların getmesi anlamına geliyor. Türkiye ürünlerini Rumlar’ın, barikatları geçerek Güney Kıbrıs’tan daha ucuza alması anlamına gelmektedir. Böyle bir dönemin başlaması demektir. İktidar partilerinden birisi televizyonlarda bir reklam yayınlıyor. Kıbrıs sorunu eğer Annan Planı çerçevesinde gerçekleştirilirse Güney Kıbrıs bayrağının dalgalanacağından bahsediyorlar. Ben de diyorum ki, eğer Kıbrıs sorunu çözümlenemezse, o bahsettikleri bayrak Ankara’da dalgalanacak?

Neden böyle diyorsunuz?

Mustafa Akıncı: Çünkü, Güney Kıbrıs Cumhuriyeti yönetimi Ankara’da Büyükelçilik açma hakkına kavuşuyor, reel bir devlet olarak. Bütün dünyaya bir mesaj yolladılar. Türkiye parasını vermek kaydıyla bize bir mesaj yolladı. Dedi ki, ben AB yolundan vazgeçecek değilim. Benim yolum budur. Bu yolda başımı da belaya sokmam arkadaş dedi. Ben şunu böyle değerlendiriyorum… KKTC Pasaportu sadece Türkiye’de tanınıyor. Başka bir ülkede değil. Bir seyahat aracı olarak düşünüldüğü için değil, bir Avrupalı gelecek için o pasaport edinilmelidir. Çünkü Kıbrıslı Türkler bireysel anlamda 1 Mayıs’tan sonra Avrupalı olacaklar. Bizim istediğimiz toplumsal anlamda Avrupalı olacaklar. Hiçbir tarihte, Annan Planı’ndan sonra bu meclise Rum bayrağı çekilecek değildir. Çünkü Annan Planı böyle bir şey öngörmüyor. Annan Planı’nda bir Kıbrıs Rum devleti, bir Kıbrıs Türk devleti olacak tamamı da eşit statüde olacak. Tamamen eşit siyasal haklarla; eşit yetkilerle, bizim kendi devletimiz, kendi bayrağımız, marşımız, polisimiz, mahkememiz, hükümetimiz, kendi anayasamız olacaktır.

İşin çözümü noktasındaki kanaatiniz?

Mustafa Akıncı: Ben diyorum ki 4 ay, sınırlı bir zaman dilimidir. 40 yılda çözülemeyen sorun 4 ayda çözülebilir mi? Evet çözülebilir. Siyasi irade varsa çözülebilir. Çözülmesi için de çok kapsamlı bir plan vardır.Bunun temel ilkelerine sadık kalmak kaydıyla oturulur, müzakere edilir, bitirilir.

YARIN: KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ne diyor?

 

09/12/2003

Akşam

Söyleşi

TUNCAY ÖZKAN

MEHMET ALİ TALAT

ŞAKİR SÜTER

MUSTAFA AKINCI

ERTUĞRUL HASİPOĞLU

OĞUZ KALELİOĞLU

ALİ EREL

AYDIN CANDABAKOĞLU

KERİM CAN KAMAL